Để có một con gà chọi tốt, bạn cần phải chọn được cặp gà chọi cha mẹ ưng ý [Phần 3]

Gà trống được 2 năm tuổi đạp mái thì gà con mới dễ nuôi. Trống tơ cản mái không ra gì. Có thể dùng gượng ép: Trống tơ cản mái già.

Gà chọi trống phải trên 1 năm tuổi mới đá được.

* Nuôi dưỡng và săn sóc gà chọi  trưởng thành:

1. Chuồng trại và vật dụng nuôi gà chọi

+  Chuồng trại: nuôi gà chọi nòi phải nhốt kỹ vì sợ húng đá lộn nhau bị thương tích. Nhốt gà chọi có 2 cách: Một là nhốt trong chuồng; hai là nhốt trong bội.

- Chuồng gà: cần phải rộng rãi, cao ráo để gà chọi đi qua đi lại và quạt cánh thong thả, như vậy gà mới không bị tù túng. Diện tích chuồng phải từ 2-4 mét vuông và có chiều cao tư 1 mét trở lên. Nên chuồng phải bằng phẳng, làm bằng đất nên cứng để dễ quét dọn và để gà không bị hư móng hư chân. Nên cần phải cao ráo, hơi nghiêng để tránh nước đọng.  trong chuồng cách mặt đất khoảng 3 tấc, ta dùng một khúc cây hay tấm vông gác ngang để làm cầu đậu cho gà. Còn chung quanh vách chuồng phải kín đáo, trước là tránh gió mưa sau là tránh gà trong gà ngoài “xói” nhau hư đầu, hư mỏ, hư chân cẳng.

- Bội: trước đây bội được đan bằng tre hoặc nứa còn hiện nay đã có lại bội được làm bằng dây kẻ rất tiện lợi, hình dáng như cái nơm bắt cá, lớn nhỏ đủ cỡ. Nhưng với gà nòi lớn thì phải nhốt trong bội đặc biệt. Đặc biệt ở đây là đủ lớn cho gà chọi ở bên trong xoay trở dễ dàng. Đ iều cần thiết là bội có đường kính đáy từ 1 thước trở lên. Con gà chọi nhốt trong bội tất nhiên là bị tù túng, cho nên một ngày một lần phải thả gà ra chốc lát để gà khỏi cuống cẳng. Nhà hẹp, đất đai không có thì  mới phải nuôi gà trong bội.

+ Trại : nếu nuôi một vài con gà thì có thể dùng bội mà nhốt, còn nếu nuôi 5-7 con thì phải có trại. trại gà chọi là một căn nhà lớn như nhà mình ở, cũng có cửa bên ngoài, cũng có vách kín xung quanh. Bên trong người ta thiết kế một dãy chuồng, hoặc 2 dãy chuồng quay mặt vào nhau, giữa có lối đi rộng từ 1-2 thước càng tốt. Trại cần phải lợp bằng ngói hay là cho mát mẻ.

Chuồng gà trong trại được làm sát nhau, kích thước lí tưởng là 1 thước bề rộng, 2 thước bề sâu. Chuồng này cách chuồng kia bằng 1 tấm vách kín đáo để gà chọi 2 bê chuồng không nhìn thấy mặt nhau. Vì hễ chúng nhìn thấy nhau là tìm cách xoi lỗ mà đá, khiến có ngày bể mỏ, hư chân, hại sức. làm chuồng liền nhau như vậy vứa đỡ tốn kém vừa cho ăn dễ dàng và con gà luôn sung.

Con gà nhốt trong 2 chuồng gà chọi đối diện nhau với khoảng cách vài thước, chúng có thể thấy mặt nhau mà không hề gì vì khi đứng gần nhau chúng mới hung hăng gây sự.

2. Thức ăn- nước uống của gà chọi

Thực phẩm chính của gà chọi nòi là lúa, thế nhưng thỉnh thoảng ta cũng cho gà ăn thêm bắp, cơm, đậu phộng. thỉnh thoảng cho gà ăn thêm vài con thằn lằn hoặc nhái con. Nuôi gà nhốt chuồng phải cho ăn rau cỏ đủ chất cần thiết để sinh trưởng.

Về lúa thì phải lựa cho kỹ, bỏ hạt lép, cho ăn hạt chắc, có người thương gà chọi, cho ăn lúa tiêu là loại lúa nhỏ và tròn hột, có người kỹ hơn nầu với nghệ giã nhỏ, đem phơ khô cất cho ăn dần.

Với gà chọi đang suy hay sắp ra trường , mỗi ngày người ta cho ăn thêm một vài trứng sống. Nếu có thể cho gà ăn đúng bữa, nghĩa là ngày cho ăn 3 bữa, đúng giờ khắc. Hễ ăn xong là lấy máng ra ngay, như vậy gà sẽ ăn được nhiều hơn. Còn nếu ta không có thì giờ thì phải đảm bảo trong chuồng hoặc bội lúc nào máng lúa cũng đủ cho gà ăn.

Cho gà uống nước lạnh, miễn là nước trong sạch là tốt. thỉnh thoảng máng nước uống phải được cọ rửa sạch cho hợp vệ sinh, và phải chú ý cho gà uống nước đêm.

Tại sao phải cho gà uống nước đêm.

- Uống nước đem có 2 điều lợi: trước hết là gà có sức khỏe dẻo dai, kế đó là gà mau nở cần, gà mà cần to thì mỏ mạnh chịu đòn giỏi.

- Uống nước đêm tức là uống nước khuya. Vào khoảng 2-5 giờ sáng, bụng gà đã đói, bầu diều xẹp, ta cho gà uống độ ½ lon sữa bò nước. cho uống ở đây là ép gà uống nước cho bằng được. Có nhiều hình thứcép gà uống nước đêm

- Lấy 1 ống trúc nhỏ đựng đầy nước, xong ôm gà thật chặt bắt nó há mỏ ra, đặt ống trúc vào miệng nó cho uống nước. nếu uống 1 ống thấy bầu diều to thì thôi, còn không thì cho uống tiếp ống nữa…Số lượng nước uống không nhất thiết bằng nhau mỗi đêm mà mỗi lần uống là phải quan sát 2 bầu diều gà chọi, hễ thấy no nước là được.

Gà được uống nước qua đêm rất sung sức, những lần đầu thì gà còn cựa quậy, phản ứng mạnh, nhưng vào những lần sau thù chúng uống nước như một thói quen.

3. Cắt tích – xổ gà chọi:

Gà trống: vào khoảng 1 năm trên dưới mới cho là trưởng thành , tuổi để vừa đá cũng phải giáp  1 năm trở đi.

Khi gà trưởng thành phải nghĩ ngay đến chuyện cắt tích, cắt tai, sớm bỏ những miếng da vô nghĩa đó.

Sau khi cắt tích, tai, gà được thả ra sân cho sung sức rồi lại nhốt, cho ăn uống phủ phê, lúa đãi sạch trấu, nước mưa thật trong, thỉnh thoảng phảo cho ăn rau, cá thịt, trứng và nhất là cà chua, gà mới sung và đẹp.

Khi gà lành mạnh hoàn toàn, lựa một ngày ráo trời đem xổ thử để tìm hiều thế đá, có món nghề gì xuất sắc, nước chịu đòn ra sao, chống trả như thế nào. Nghiên cứu kỹ để đến sau dễ lựa gà cáp độ. Nếu là “gà đòn”, sau đó cứ thả vào chuồng riêng nuôi thúc, cho ăn tẩm bổ, điều độ là cần thiết.

Tập xổ thử như thế một vài kỳ, cách nhau khoảng nửa tháng là có thể đem đá sau khi nuôi thúc tốt.

Nhưng nếu”cựa gà” như thế chưa đủ, vì cựa chưa dài, chưa biết tung ngọn cước, mua lưỡi dao, phải chờ đúng tháng tuổi là khoảng 16-17 tháng trở đi, kho ấy mới biết thứ dữ hay thứ vừa(chú ý: xổ lần 1 là 10 phút, lần 2 thì gấp đôi) cũng chẳng nên xổ quá nhiều, dau này gà chọi sẽ quen tật lúc còn tơ, chỉ đá một chập rồi lại thôi không chịu đá nữa thêm phiền.

Khi rảnh rang mới nghĩ đến chuyện xén lông, lông nách, lông đầu thì hớt sạch tróc, còn lô cổ thì chừa lại một túp sát cần, chỗ ấy là chỗ nhược, da non phải có lông che kín, cần xén lông dạ dưới, chừa dăm ba sợi che đít. Nơi đùi  hớt trọn chưa đủ mấy sợi đỡ lạnh, vế non và ba sườn làm cho sạch trơn cho nghệ mau thấm, khi đá nếu bị đâm thì biết ngay. Làm lồng rồi có những thời kỳ huấn luyện sau đây:

- thoa rượu thuốc

- xổ

- chạy lồng

- đi hớp

- om bóp

- vỗ nghệ

- nuôi thúc

- dầm cẳng

1. thoa rượu thuốc: tìm 1 loại thử rượu thuốc bóp, dùng khăn nhám chấm va thoa khắp thân thể gà chọi, xoa xong 2-3 lượt thả gà ra sân úp bội phơi nắng dịu, mai lại tắm và thoa (tắm bằng nước trà hoặc nước lá ổi) làm đôi ba lượt.

2.đi hơi: Lúc xổ gà chọi lấy vải dày bịt mặt, mỏ, chừa mắt, bịt cựa, bịt thới, để lúc đá không thể mổ cắn được chỉ “nạp xạ” chân không, tập như thế lâu ngày cốt cho gà bền sức lâu mệt.

3.chạy lồng: Nhốt gà trong chuồng để 2 con thấy nhau nhưng không đá được, hai con sẽ phẫn nộ đá bóng nhau, như thế quyết cho gà bền chí, quyết chiến đấu.

4.om gà chọi: Lấy nồi đất, đựng ít nước tiểu pha với thuốc nấu sôi rồi lấy vải bọc ngải cứu, và nghệ dầm náy chấm nước tiểu thuốc, bóp xơ cho nước áy ra bớt, rồi dùng túi ấy ép lên thương tích trên mình gà, gà chọi sẽ mau lành vết thương khi đá và vết thương hiện có, đồng thời giúp cho da xương cứng chắc.

5.vỗ nghệ: Bình thường không ai vô nghệ cho gà, mặc dù vẫn biết rằng khi vô nghệ con đỏ thịt thắm da, đẹp đẽ hơn. Chỉ sau khi xổ người ta mới vô nghệ cho gà chọi. Sau khi xổ thế nào người ta cũng vỗ hen, cũng tắm rửa những vết thương cho gà khỏi bị ké, chờ cho gà khô lông là người ta vô nghệ. “Vô nghệ” có nghĩa là xoa bóp da thịt mình mẩy cho gà bằng vòi nước nghệ áp pha với rượu hay nước tiểu của bé trai pha với chút muối. nghệ phải thật già, được đâm nhuyễn hoặc mài sền sệt để thoa khắp mình gà. Con gà được vô nghệ nhiều lần thì thịt săn chắc lại trông gọn ghẽ ra. Xả nghệ bằng cách tắm kĩ cho gà bằng xác trà Huế hay xác trà tươi. Người ta dùng xác trà chà xát cho lớp nghệ hôm trước tróc ra khỏi mình gà chọi. Tắm xong chờ lông gà khô lại, lại vô nghệ lần nữa nếu thấy cần thiết.

Thường thì người ta vỗ nghệ xong chừng vài lần rồi phải nghỉ một thời gian. Nếu vô nghệ nhiều lần liên tiếp, gà sẽ “rôm” đi ttrông dáng điệu cứng nhắc, ốm tong, và yếu ớt thất rõ.

Tóm lại: Nuôi 1 con gà đá tốn rất nhiều thì giờ chăm sóc nhưng khi đá trận vẫn còn gặp những chuyện gay go, mỗi người có một cách nuôi, cách nhìn nhận.